Czy trzeba znać prawo?

Przeciętny obywatel nie musi znać wszystkich ustaw, rozporządzeń i szczegółowych procedur prawnych, ale warto znać podstawowe zasady dotyczące sytuacji, z którymi można spotkać się na co dzień. Mowa tu o zakupach, podpisywaniu umów pracy, wynajmu mieszkania, dziedziczenia czy kontaktów z sądem i urzędami.

Znajomość podstaw prawa ułatwia rozpoznanie własnych praw i obowiązków. Pozwala zauważyć sytuację, w której potrzebna jest dodatkowa konsultacja z prawnikiem albo sprawdzenie konkretnego przepisu.

Czy trzeba znać całe prawo?

Nie, bo prawo jest rozbudowanym systemem obejmującym wiele dziedzin i szczegółowych regulacji. Dlatego też osoby, które zawodowo zajmują się prawem specjalizują się w określonych obszarach.

Wiadomo, że innych przepisów będzie potrzebował przedsiębiorca prowadzący firmę, a innych pracownik, najemca mieszkania, konsument kupujący produkt przez internet czy osoba uczestnicząca w postępowaniu sądowym.

Przepisy określają prawa i obowiązki, które dotyczą ludzi w zwykłych sytuacjach życiowych. Dlatego warto znać podstawowe pojęcia i wiedzieć:

• jakie prawa przysługują konsumentowi,
• na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy,
• jakie podstawowe prawa ma pracownik,
• jakie obowiązki wiążą się z najmem mieszkania,
• co zrobić po otrzymaniu pisma z sądu,
• czym są pozew, wyrok i apelacja,
• jak działa dziedziczenie,
• czym jest pełnomocnictwo,
• gdzie sprawdzić aktualne przepisy.

Dlaczego znajomość prawa jest przydatna?

Podstawowa znajomość prawa pomaga w podejmowaniu świadomych decyzji. Aczkolwiek znajomość podstaw prawa nie zastępuje prawnika. Ułatwia jednak rozpoznanie sytuacji i zdecydować, kiedy potrzebna jest specjalistyczna pomoc.

Jakie przepisy prawa warto znać na co dzień?

Nie ma jednej konkretnej listy przepisów, które powinien znać każdy są jednak obszary prawa, z którymi wiele osób spotyka się na co dzień:

1. Prawa konsumenta – co warto wiedzieć przed zakupem?

Zakupy są jednym z tych momentów, w których zastosowanie mają przepisy prawa. Ma to zastosowanie zarówno przy zakupach stacjonarnych, jak i internetowych.

W tej sytuacji warto znać podstawowe zasady dotyczące reklamacji oraz odstąpienia od umowy.

2. Co trzeba sprawdzić przed podpisaniem umowy?

Umowa określa prawa i obowiązki jej stron. Dlatego przed podpisaniem umowy warto zwrócić uwagę na:

• strony umowy,
• przedmiot umowy,
• cenę i sposób płatności,
• terminy wykonania zobowiązań,
• zasady wypowiedzenia lub rozwiązania umowy,
• okres obowiązywania,
• odpowiedzialność stron,
• kary umowne,
• dodatkowe opłaty,
• warunki zmiany umowy.

3. Prawo pracy – jakie prawa powinien znać pracownik?

Prawo pracy dotyczy większości społeczeństwa, dlatego podstawowa znajomość przepisów z tego zakresu może być bardzo przydatna.

W przypadku umowy o pracę prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy wynikają przede wszystkim z Kodeksu pracy i innych przepisów prawa pracy.

Pracownik powinien wiedzieć:

• jaki rodzaj umowy zawiera,
• jakie wynagrodzenie mu przysługuje,
• jaki jest jego wymiar czasu pracy,
• ile urlopu wypoczynkowego mu przysługuje,
• jakie są zasady rozwiązania umowy,
• jakie obowiązki ma pracodawca,
• jakie obowiązki ma sam pracownik.

4. Wynajem mieszkania – jakie prawa ma najemca?

Umowa najmu wiąże się z konkretnymi prawami i obowiązkami zarówno najemcy, jak i wynajmującego, dlatego przed podpisaniem umowy warto sprawdzić:

• wysokość czynszu,
• dodatkowe opłaty,
• wysokość i zasady zwrotu kaucji,
• czas trwania umowy,
• zasady jej wypowiedzenia,
• odpowiedzialność za naprawy,
• zasady korzystania z mieszkania,
• sposób rozliczenia mediów.

5. Kiedy można żądać odszkodowania za szkodę?

Prawo cywilne reguluje odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę. Może chodzić o uszkodzenie czyjejś własności, niewykonanie umowy albo określone zdarzenie powodujące szkodę majątkową.

6. Pismo z sądu lub wezwanie do zapłaty – co trzeba wiedzieć?

Otrzymanie pisma z sądu nie oznacza automatycznie, że jego adresat przegrał sprawę albo jest zobowiązany do zapłaty określonej kwoty.

Na początku musimy ustalić jakiego rodzaju pismo otrzymaliśmy i jakie działania są wymagane, dlatego musimy sprawdzić:

• nazwę sądu lub organu,
• sygnaturę sprawy,
• rodzaj pisma,
• czego dotyczy sprawa,
• czy wskazano termin na odpowiedź lub wykonanie określonej czynności,
• jakie pouczenia znajdują się w dokumencie.

Nie należy ignorować korespondencji sądowej, bo jeśli z pisma wynika termin procesowy, zwlekanie z reakcją może mieć poważne konsekwencje. 

7. Spadek i testament – jakie podstawy prawa spadkowego warto znać?

Prawo spadkowe ma znaczenie dla każdego, niezależnie od wieku, dlatego warto znać podstawowe pojęcia związane z dziedziczeniem takie jak:

• spadek,
• spadkobierca,
• dziedziczenie ustawowe,
• dziedziczenie testamentowe,
• testament,
• przyjęcie spadku,
• odrzucenie spadku.

8. Pełnomocnictwo – kiedy ktoś może działać w naszym imieniu?

Pełnomocnictwo pozwala upoważnić inną osobę do działania w naszym imieniu w określonym zakresie. Z pełnomocnictwem można spotkać się w sprawach prywatnych, jak i zawodowych czy urzędowych. 

Przed podpisaniem takiego dokumentu warto sprawdzić:

• kto udziela pełnomocnictwa,
• komu jest ono udzielane,
• jakie czynności może wykonywać pełnomocnik,
• jak długo obowiązuje,
• czy może zostać odwołane,
• czy przepisy wymagają określonej formy.

9. Jakie są różnice między mandatem, wykroczeniem i przestępstwem?

• Wykroczenie jest czynem zabronionym przez ustawę,
• Przestępstwo to czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę, spełniający przesłanki określone w prawie karnym.
• Mandat to określona formą reakcji na wykroczenie.

10. Dane osobowe i prywatność – jakie prawa warto znać?

Dane osobowe to kolejny z którym spotykamy się każdego dnia, ponieważ podajemy dane podczas zakupów internetowych, korzystania z usług, zakładania kont, kontaktu z urzędami czy zawierania umów.

Dlatego powinniśmy wiedzieć:

• czym są dane osobowe,
• kto może je przetwarzać,
• dlaczego firma lub urząd zbiera określone informacje,
• jakie są podstawy przetwarzania danych,
• jakie prawa przysługują osobie, której dane dotyczą.

Gdzie szukać informacji o obowiązujących przepisach?

Musimy pamiętać, że prawo się zmienia, dlatego warto pamiętać, że artykuł znaleziony w internecie, choć był poprawny w momencie publikacji, nie musi odpowiadać aktualnemu stanowi prawnemu.

Podczas sprawdzania konkretnego przepisu warto korzystać z oficjalnych źródeł prawa, w tym z Internetowego Systemu Aktów Prawnych. 

Czy studia prawnicze uczą prawa przydatnego w codziennym życiu?

Studia prawnicze obejmują szeroki zakres wiedzy dużo większy niż przepisy potrzebne w typowych sytuacjach życia codziennego. Student podczas studiów poznaje prawo cywilne, karne, administracyjne, konstytucyjne, prawo pracy, prawo gospodarcze i handlowe oraz prawo europejskie i międzynarodowe.

Prawo w Europejskiej Uczelni Społeczno-Technicznej w Radomiu

Osoby zainteresowane pogłębieniem wiedzy prawnej mają możliwość studiowania Prawa w murach naszej uczelni.

Europejska Uczelnia Społeczno-Techniczna na kierunku Prawo to jednolite studia magisterskie trwające 5 lat, czyli 10 semestrów, które prowadzą do uzyskania tytułu magistra prawa. Zajęcia te są dostępne w trybie stacjonarnym, niestacjonarnym oraz IOS hybrydowym.

Program studiów obejmuje najważniejsze gałęzie prawa, a zarazem kładzie nacisk na praktyczne wykorzystanie wiedzy. Studenci pracują z kazusami, uczą się argumentacji prawnej i technik negocjacji oraz poznają funkcjonowanie sądów i organów administracji. W ramach zajęć wykorzystywane są symulacje rozpraw z użyciem technologii VR.

Od VII semestru studenci prawa mogą wybrać jedną z trzech specjalności:

• Prawo w biznesie – obejmujące prawne aspekty działalności gospodarczej, prawo spółek, compliance, podatki czy negocjacje;
• Prawo w administracji i gospodarce – związane z administracją publiczną, samorządem, zamówieniami publicznymi i relacjami państwa z gospodarką;
• Prawo służb mundurowych – które jest skierowane do osób zainteresowanych bezpieczeństwem państwa, porządkiem publicznym, prawem karnym i odpowiedzialnością funkcjonariuszy.

Studia odbywają się w Radomiu, przy ul. Zbrowskiego 61. W toku nauki mamy możliwość odbycia praktyk w sądach, prokuraturze i urzędach.

Czy trzeba znać prawo?

Nikt nie wymaga od nas znajomości wszystkich przepisów prawa, aby dobrze funkcjonować w codziennym życiu. Warto dla samego siebie znać podstawowe zasady dotyczące obszarów, z którymi możemy zetknąć się najczęściej.

Dlatego warto zainteresować się i znać podstawy:

• prawa konsumenta,
• zawierania i wykonywania umów,
• prawa pracy,
• najmu mieszkania,
• odpowiedzialności cywilnej,
• postępowania sądowego,
• prawa spadkowego,
• pełnomocnictwa,
• odpowiedzialności za wykroczenia i przestępstwa,
• ochrony danych osobowych.

Najważniejsza jest znajomość i rozumienie własnych praw i obowiązków oraz umiejętność rozpoznania problemu prawnego oraz wiedza, gdzie znaleźć pomoc w tej sytuacji.

FAQ – czy trzeba znać prawo?