Czym zajmuje się prawo rodzinne i kiedy ma zastosowanie?

Prawo rodzinne to dziedzina regulująca stosunki prawne między członkami rodziny. Obejmuje ona małżeństwo, rozwód, separację, relacje między rodzicami i dziećmi, władzę rodzicielską, kontakty z dzieckiem, alimenty, przysposobienie oraz ustalenie pochodzenia dziecka. Podstawowym aktem prawnym jest Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy. 

Prawo rodzinne ma zastosowanie gdy członkowie rodziny zgodnie ustalają swoje sprawy, oraz w sytuacjach, w których konieczne jest rozstrzygnięcie sądu.

Czym jest prawo rodzinne?

Prawo rodzinne i opiekuńcze określa prawa i obowiązki osób pozostających w relacjach rodzinnych. Nie dotyczy ono tylko konfliktów i postępowań sądowych, ale też sytuacji związanych z zawarciem małżeństwa, rodzicielstwem czy przysposobieniem dziecka.

Zakres prawa rodzinnego obejmuje:

• małżeństwo i prawa oraz obowiązki małżonków,
• rozwód i separację,
• stosunki między rodzicami a dziećmi,
• władzę rodzicielską,
• kontakty z dzieckiem,
• obowiązek alimentacyjny,
• ustalenie i zaprzeczenie ojcostwa,
• przysposobienie,
• opiekę nad małoletnimi.

Nie każda sprawa rodzinna musi trafić do sądu. W dużej ilości sytuacji członkowie rodziny mogą samodzielnie ustalić sposób postępowania, o ile przepisy na to pozwalają.

Jakie sprawy obejmuje prawo rodzinne?

Prawo rodzinne obejmuje sprawy dotyczące:

Małżeństwo i prawa małżonków

Prawo rodzinne określa podstawowe prawa i obowiązki małżonków oraz zasady dotyczące stosunków majątkowych między nimi. Znaczenie ma zarówno wspólność majątkowa oraz rozdzielność majątkowa.

Rozwód i separacja

Rozwód i separacja należą do najpopularniejszych spraw z zakresu prawa rodzinnego. Przepisy prawa rodzinnego określają przesłanki ich orzeczenia oraz skutki prawne.

Zdarza się, że w sprawie rozwodowej pojawiają się kwestie dotyczące dzieci, władzy rodzicielskiej, kontaktów z dzieckiem czy alimentów. Jednak nie każda z tych kwestii musi być rozstrzygana w taki sam sposób w każdej sprawie.

Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem

Prawo rodzinne reguluje relacje między rodzicami a dziećmi. Najważniejszym pojęciem jest władza rodzicielska, obejmująca prawa i obowiązki rodziców wobec dziecka.

Wspomniane przepisy regulują też kontakty z dzieckiem. Rodzice oraz dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów, a w przypadku braku porozumienia sposób ich wykonywania określa sąd opiekuńczy. W sytuacjach gdzie wymaga tego dobro dziecka, sąd może te kontakty ograniczyć, a nawet ich zakazać.

Alimenty

Obowiązek alimentacyjny to dostarczanie środków utrzymania, a w przypadkach określonych w przepisach także środków wychowania. Alimenty praktycznie zawsze kojarzone są z obowiązkiem rodziców wobec dzieci, ale przepisy przewidują też obowiązki alimentacyjne między innymi członkami rodziny.

Wysokość alimentów jest ustalana po ocenie konkretnej sprawy. Znaczenie mają tu usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej oraz możliwości majątkowe i zarobkowe osoby zobowiązanej. Nie ma tu jednej, stałej stawki.

Ustalenie ojcostwa i przysposobienie

Prawo rodzinne obejmuje sprawy związane z pochodzeniem dziecka, w tym ustaleniem lub zaprzeczeniem ojcostwa.

Ważnym obszarem prawa rodzinnego jest przysposobienie, czyli adopcja. Zgodnie z Kodeksem Rodzinnym i Opiekuńczym przysposobienie małoletniego może nastąpić wyłącznie dla jego dobra.

Kiedy ma zastosowanie prawo rodzinne?

Z przepisami prawa rodzinnego można spotkać się w wielu sytuacjach takich jak:

• małżonkowie decydują się na rozwód lub separację,
• rodzice nie mogą porozumieć się w sprawie dziecka,
• trzeba ustalić kontakty z dzieckiem,
• jeden z rodziców nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego,
• konieczne jest ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa,
• rodzina chce przeprowadzić procedurę przysposobienia,
• pojawia się problem z wykonywaniem władzy rodzicielskiej,
• konieczne jest ustanowienie opieki lub kurateli.

Prawo rodzinne znajduje zastosowanie nie tylko w sytuacjach konfliktowych. Reguluje ono podstawowe relacje prawne występujące w rodzinie.

Jakie sprawy rodzinne rozstrzyga sąd?

Pewne kwestie z zakresu prawa rodzinnego wymagają rozstrzygnięcia sądu. Dotyczy to w głównej mierze rozwodów, czy niektórych spraw dotyczących władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem, alimentów czy ustalenia pochodzenia dziecka.

W sprawach dotyczących dzieci bardzo ważne znaczenie ma ich dobro. Przepisy pozwalają sądowi ingerować w sposób wykonywania kontaktów, jeżeli wymaga tego sytuacja dziecka.

Czym zajmuje się prawnik zajmujący się prawem rodzinnym?

Prawnik specjalizujący się w sprawach rodzinnych może zajmować się sprawami rozwodowymi, alimentacyjnymi, dotyczącymi władzy rodzicielskiej, kontaktów z dzieckiem, ustalenia ojcostwa czy podziału majątku.

Pomoc prawnika bywa przydatna, gdy sprawa jest sporna, dotyczy dziecka, dużego majątku albo wymagany jest udział w postępowaniu sądowym.

Prawo na Europejskiej Uczelni Społeczno-Technicznej w Radomiu

Osoby zainteresowane prawem jako kierunkiem studiów mogą podjąć naukę na naszej uczelni. Prawo na Europejskiej Uczelni Społeczno-Technicznej to jednolite studia magisterskie trwające 5 lat, czyli 10 semestrów, które prowadzą do uzyskania tytułu magistra prawa. Kierunek Prawo jest dostępny w trybie stacjonarnym, niestacjonarnym oraz IOS.

Program studiów obejmuje: 

• prawo cywilne, 
• prawo karne, 
• prawo administracyjne, 
• prawo konstytucyjne, 
• prawo pracy, 
• prawo gospodarcze i handlowe, 
• prawo europejskie i międzynarodowe. 

Studenci w toku studiów analizują kazusy oraz uczą się argumentacji prawnej i praktycznego stosowania przepisów.

Studenci od VII semestru mają do wyboru trzy specjalności:

• Prawo w biznesie,
• Prawo w administracji i gospodarce,
• Prawo służb mundurowych.

Zajęcia stacjonarne odbywają się w siedzibie uczelni w Radomiu przy ul. Zbrowskiego 61.

Najważniejsze informacje na temat prawa rodzinnego

Musimy pamiętać, że prawo rodzinne reguluje najważniejsze stosunki prawne związane z rodziną. W głównej mierze obejmuje ono: 

• małżeństwo, rozwód i separację, 
• relacje rodziców z dziećmi, 
• władzę rodzicielską, 
• kontakty z dzieckiem, 
• alimenty, 
• przysposobienie,
• ustalenie pochodzenia dziecka.

Trzon regulacji dla zagadnień z prawa rodzinnego stanowi Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy. W zależności od sprawy zastosowanie mogą mieć też inne przepisy prawa. Jeżeli problem rodzinny jest skomplikowany albo wiąże się z postępowaniem sądowym to warto przeanalizować konkretną sytuację z prawnikiem.

FAQ – prawo rodzinne